EUROPA ALS SPRINGPLANK

Europa noemt zichzelf vredesgebied, maar functioneert in werkelijkheid als logistiek verlengstuk van buitenlandse militaire macht. Luchtmachtbasissen, opslagplaatsen, spoorlijnen en datanetwerken maken van het continent geen neutrale ruimte, maar een operationeel lanceerplatform.

Wie oorlog faciliteert, participeert.

Volgens militaire doctrine en internationaal recht wordt infrastructuur die troepen, wapens of coördinatie ondersteunt automatisch een legitiem doelwit. Dat betekent dat niet alleen basissen, maar ook de omliggende samenleving risico draagt. Burgers worden zo, zonder keuze of inspraak, onderdeel van een conflict dat zij niet begonnen.

De illusie van veiligheid is psychologisch. De betrokkenheid is materieel.

Europa leeft in vrede als beleving, maar niet als structuur.

Bondgenootschap met amerika — bewust klein geschreven — blijkt geen bescherming, maar instrumentalisering. Het continent wordt gereduceerd tot opslag, doorvoer en bufferzone. Strategisch zijn we geen partners, maar bruikbare ruimte.

Dit artikel stelt daarom een eenvoudige, oncomfortabele these:

Als we springplank zijn, worden we doelwit.

Neutraliteit bestaat niet zolang we militaire infrastructuur huisvesten. Het midden is fictie. Alleen demilitarisering kan echte veiligheid opleveren.

Tegenover deze imperiale logica staat een ander mensbeeld: onderlinge afhankelijkheid, geweldloosheid en het besef dat oorlog altijd zelfbeschadiging is.

Geen vlaggen.
Geen basissen.
Geen medeplichtigheid.

Alleen leven.

Amerika ontmaskerd: geen ontsporing, maar onthulling

Een slot, geen geruststelling

Dit is geen moment voor nostalgie.
Dit is geen moment voor hoop als sentiment.

Dit is een moment voor helderheid.

Fascisme vandaag is zelden luid. Het is vaak banaal, incoherent, vermomd als gezond verstand. Het komt niet met marsmuziek, maar met memes. Niet met ideologie, maar met vermoeidheid.

Europa kan wankelen. Of wakker worden.
Amerika heeft gekozen voor ontmaskering.
De vraag is wie durft kijken — en wie handelt.

+ Het rijkeluiskindje

POLITIEK MANIFEST VAN EEN DROMER DEEL TWEE

BANK

(tegen zekerheid, groei, risicobeheer)

SCHREEUWT

OORLOG IS EEN GOED BEREKENDE RISICOPOST.

VEILIGHEID MET RENTE BESTAAT NIET.

FLUISTERT

geld haat onzekerheid

daarom leert het mensen gehoorzamen

STOTTERT

risico
wordt verplaatst

nooit
gedragen

WEIGERT LEESBAAR

neutraliteit is hier een product

STAAT

Financiële stabiliteit en menselijk leed sluiten elkaar niet uit.

GEMEENTEHUIS

(tegen procedure, legitimiteit, beleidstaal)

SCHREEUWT

ORDE IS GEEN RECHTVAARDIGHEID.

BELEID IS GEWELD MET VOETNOTEN.

FLUISTERT

regels kalmeren

tot ze iemand uitsluiten

STOTTERT

besluit
genomen

verantwoordelijkheid
verspreid

WEIGERT LEESBAAR

niemand is verkozen om te zwijgen

STAAT

Macht bestaat zolang zij wordt toegestaan.

KERK

(tegen heilig geweld, verlossingsretoriek)

SCHREEUWT

GOD HEEFT GEEN LEGER NODIG.

HEILIGHEID RECHTVAARDIGT NIETS.

FLUISTERT

stilte kan ook weigeren

bidden is geen bevel

STOTTERT

vrede
gepreekt

oorlog
gezegend

WEIGERT LEESBAAR

schuld verkoopt goed in marmer

STAAT

Zorg is sterker dan verlossing.

MUSEUM

(tegen esthetisering, afstand, neutralisering)

SCHREEUWT

OORLOG IS GEEN TENTOONSTELLING.

DIT IS GEEN OBJECT. DIT IS ONDERBREKING.

FLUISTERT

kijk langer

tot het ongemakkelijk wordt

STOTTERT

context
toegevoegd

pijn
bewaard

WEIGERT LEESBAAR

schoonheid kan verdoven

STAAT

Kunst is oefenruimte zonder slachtoffers.

Over dit dagboek en waarom het niet meewerkt

Dit werkstuk onderzoekt het concept menticide als een laatmoderne, structurele vorm van mentale ontwrichting binnen hedendaagse democratische samenlevingen. Menticide wordt hier niet opgevat als expliciete repressie, maar als een subtiele, genormaliseerde aantasting van mentale autonomie via procedures, redelijkheid, tijdsdruk en geïnstitutionaliseerde zorg- en bestuurspraktijken. In dagboekvorm analyseert de auteur hoe spreken, participatie en transparantie functioneren als mechanismen van internalisering, waarbij het individu geleidelijk wordt herleid tot functie, profiel of casus.

Vertrekkend vanuit persoonlijke ervaring verbindt de tekst menswetenschappelijke inzichten uit de sociale filosofie, politieke theorie en neuropsychologie. Denkers als Hannah Arendt (over overbodigheid), Joost Meerloo (menticide) en cultuurhistorische parallellen met Weimar-Duitsland worden ingezet om aan te tonen hoe vermoeidheid, versnelling en morele rationalisering democratische samenlevingen kwetsbaar maken voor innerlijke uitholling. Tegelijk wordt verwezen naar biologische en epigenetische inzichten die wijzen op een diepliggend, belichaamd geheugen waarin collectieve ervaringen worden opgeslagen.

Als tegenbeweging introduceert de auteur zwijgen, vertragen en weigeren niet als activistische tactieken, maar als existentiële hygiënemaatregelen ter bescherming van het denken. Het essay positioneert anarchie niet als chaos, maar als vertrouwen in mentale soevereiniteit. Menticide wordt zo ontmaskerd als een systeemkenmerk van zachte macht, en mentale autonomie als de fundamentele voorwaarde voor menselijke waardigheid.

Menticide, macht en mentale autonomie

Ik zwijg, vertraag en weiger — niet uit onverschilligheid, maar als antwoord op een samenleving die autonomie langzaam opslokt. Menticide, zoals Meerloo (1956) het beschreef, is geen openlijke dwang, maar een zachte, constante herschrijving van denken via taal, procedures en morele verwachtingen. In mijn contacten met instellingen — VDAB, OCMW, RVA, zorg — merk ik hoe elke uitleg, elk antwoord en elke emotionele openheid onmiddellijk wordt geïnterpreteerd, hercodeerd en beheerd.

Zwijgen wordt mijn schild; vertragen mijn tijd; weigeren mijn grens. Het zijn geen passieve handelingen, maar performatieve, anarchistische keuzes: een kleine opstand tegen de vanzelfsprekendheid van compliance, een herovering van interpretatieve vrijheid. Taal is geen neutraal instrument; het schept realiteit en stabiliseert macht (Fairclough, 1995; Foucault, 1977). Wie alles uitlegt, verliest zichzelf.

Mijn strategieën zijn micro-acties van vrijheid: stiltes die spreken, pauzes die denken heropenen, grenzen die autonomie herstellen. Het is geen strijd tegen mensen, maar tegen het systeem dat mij reduceert tot dossier, probleem of traject.

Vrijheid begint niet bij woorden, maar bij het moment waarop ik mezelf terugneem: klein, sober, essentieel. In dat moment ligt de kracht van mijn anarchistische antwoord op institutionele controle, een subtiele rebellie die mijn geest intact houdt.

🜏 De Leugen van die Poort

In De Leugen van de Poort breekt Jean-Pascal Salomez, kunstenaar en denker uit Zonnebeke, de stilte rond een ongemakkelijke waarheid. Vanuit zijn Ieperse geboortegrond kijkt hij naar de Menenpoort, niet als een symbool van vrede, maar als een monument van selectieve herinnering. Waar duizenden Engelse namen in steen gegrift staan, ontbreken de stemmen van 1,3 miljoen Indiërs die vochten en stierven voor een rijk dat hen nooit als gelijken zag.

Salomez schrijft vanuit zijn hindoeïstische overtuiging, waarin dharma (rechtvaardigheid) en satya (waarheid) geen abstracties zijn, maar morele plichten. Hij herkent in de westerse herinneringscultuur een spirituele leugen: een schijn van herdenken zonder erkenning. Door de lens van zijn geloof en ongeloof, zijn kunst en verzet, confronteert hij de hypocrisie van koloniale macht die nog steeds in onze herdenkingsrituelen leeft.

Dit artikel is meer dan een historische aanklacht. Het is een spirituele getuigenis, een pleidooi voor universele herinnering. Salomez roept op tot een herziening van wat “herdenken” werkelijk betekent: het erkennen van alle doden — niet alleen de overwinnaars, maar ook de vergeten zielen die in stilte hun dharma volbrachten.

🌀 De Dadaïstische Anarchist spreekt

Het weet ik veel hoeveel luik dat hier gepresenteerd wordt, is niet slechts een beschrijving van de wereld zoals zij is; het is een getuigenis van hoe een mens deze wereld beleeft, ondergaan en weerstaat. Deel I, “De Slaafsheid van de Pen”, belicht de mechanismen van macht, gehoorzaamheid en structurele repressie. Het toont hoe taal en media kunnen worden ingepalmd, hoe waarheid kan worden vervormd en hoe burgers, jong en oud, worden teruggedrongen in stilte en passiviteit.

Deel II, “We Zijn Allemaal Iemands Kind”, vormt het tegengewicht: een oproep tot menselijkheid, een herinnering dat achter elke statistiek, elke beleidsnota, elk fragment van nieuws, een individueel hart klopt, een verhaal bestaat, een kwetsbaarheid leeft. Het benadrukt dat het erkennen van menselijke pijn en het zoeken naar warmte, mededogen en verbondenheid even noodzakelijk is als het blootleggen van macht en nalatigheid.

Het geheel is een oefening in existentiële dualiteit: verzet én compassie, woede én zorg, kritiek én empathie. Het filosofische uitgangspunt is eenvoudig maar fundamenteel: echte vrijheid en verantwoordelijkheid ontstaan niet alleen door het aanvechten van systemen, maar door het herstellen van de verbinding met de menselijke kern — het vermogen tot mededogen, het besef dat ieder mens iemands kind is.

In een samenleving die steeds meer gefragmenteerd raakt, vormt deze tekst een monument van bewustzijn: een waarschuwing én een uitnodiging. Een waarschuwing dat stilte geen neutraliteit betekent, dat onverschilligheid destructief is, en dat passiviteit medecreatie van lijden inhoudt. Een uitnodiging om, ondanks teleurstellingen, de moed te vinden te spreken, te luisteren, en de menselijke warmte nooit volledig te laten doven.

Het laatste woord is dus geen eindpunt, maar een filosofische start: een richtlijn voor handelen en denken, een houvast voor wie zoekt naar waarheid én menselijkheid in een wereld vol chaos, geluid en stilte tegelijk.

De Wereldstilte en het Ongemak van de Werkelijkheid

Het essay onderzoekt het contrast tussen passiviteit en moed binnen de menselijke samenleving, met nadruk op de huidige wereldsituatie en lokale observaties zoals in Zonnebeke. Het centrale idee is dat veel mensen, bewust of onbewust, kiezen voor lafheid: het vermijden van confrontatie, het negeren van onrecht, en het verkiezen van persoonlijke veiligheid boven ethische verantwoordelijkheid. Deze houding manifesteert zich zowel individueel — door angst, sociale druk of psychologisch zelfbehoud — als collectief, waar culturele normen en bureaucratische structuren passiviteit belonen en moed ontmoedigen.

Lafheid wordt beschreven als een actieve keuze tot niets doen: mensen kijken, maar zien niet; voelen, maar handelen niet; en ontkennen de ernst van situaties, zoals politieke conflicten, sociale onrechtvaardigheid of lokale overlast. In dit licht is stilte geen neutrale toestand, maar een impliciete goedkeuring van het bestaande onrecht. Het essay benadrukt dat passiviteit systematisch en cultureel wordt versterkt, wat leidt tot een normalisering van onverschilligheid en een gebrek aan maatschappelijke verantwoording.

Tegenover lafheid staat moed, die zich uit in het spreken, documenteren en observeren, ondanks persoonlijke risico’s. Moed is niet heroïsch in de traditionele zin; het is principieel, geweldloos, en een daad van ethisch verzet. Het individu dat moed toont, doorbreekt de stilte, confronteert hypocrisie, en creëert ruimte voor reflectie en verandering. Dit geldt zowel op lokaal niveau — zoals burgers die overlast of bestuurlijke nalatigheid aankaarten — als op mondiale schaal, waar mensen aandacht vragen voor oorlog, politieke corruptie en schendingen van mensenrechten.

Het gedicht, als poëtische samenvatting, versterkt deze boodschap door korte, krachtige regels die de lezer direct confronteren met de realiteit: lafheid fluistert, moed spreekt; de meeste mensen zwijgen, maar elke stem die spreekt houdt de wereld menselijk en de waarheid levend. De structuur van het gedicht — ritmisch, scherp, met veel witruimte — symboliseert het doorbreken van stilte en benadrukt de kracht van individuele actie.

Het essay en het gedicht sluiten af met een oproep: moed is een keuze, elke dag opnieuw. Wie spreekt, observeert en documenteert, draagt verantwoordelijkheid en behoudt een stukje gerechtigheid en hoop in een wereld die vaak passief en onverschillig lijkt. Het is een erkenning van het feit dat de mens zwak kan zijn, maar dat kracht en ethische daadkracht altijd mogelijk blijven.

Kortom, de kernboodschap is duidelijk: passiviteit is een actieve vorm van medeplichtigheid, terwijl moed een dagelijkse, principiële daad van menselijkheid is. Door te spreken, schrijven en handelen, kan het individu de stilte doorbreken en een blijvende impact maken op zijn gemeenschap en daarbuiten.

Politieke Kunst als Mondiale Aanklacht

Het affiche Steenschrift de Slachtbank van de Mensheid functioneert als een mondiaal manifest tegen oorlog, onderdrukking en machtsmisbruik. Waar het oorspronkelijke werk verwees naar een specifieke context, overstijgt de herwerkte versie lokale grenzen en richt het zich op de mensheid als geheel. De beeldtaal is direct en confronterend: huilende kinderen symboliseren universeel slachtofferschap, de anonieme soldaat belichaamt de eindeloze militarisering, en de mannen in pakken representeren de onzichtbare elites achter geweld en vernietiging.

In historisch perspectief sluit het affiche aan bij de traditie van geëngageerde kunst, zoals bij Käthe Kollwitz, John Heartfield en anarchistische propagandakunst. Het kleurgebruik (rood, zwart, beige) versterkt de associatie met strijd, bloed en collectief verzet. De leuze “Nooit vergeven, nooit vergeten – Overal, altijd” maakt de boodschap absoluut en tijdloos.

Vanuit menswetenschappelijk oogpunt kan het werk gelezen worden als ritueel object (Durkheim), dat collectieve emoties kanaliseert en gemeenschapszin creëert, en als een visualisering van Benjamins these dat elk document van beschaving tegelijk een document van barbarij is.

De kracht van dit affiche ligt in de combinatie van expressionistische pathos, satirische ontmaskering en anarchistische symboliek. Het is geen neutraal kunstwerk, maar een oproep tot herinnering én verzet, waarin kunst en politiek samensmelten tot een mondiale aanklacht tegen structureel geweld.

Karma als Moreel Kompas in het Herdenken van Historisch Onrecht

Deze bijdrage pleit voor de herwaardering van het concept karma als moreel denkkader in de analyse van historische tragedies en structureel onrecht. Karma wordt niet religieus, maar ethisch-filosofisch geïnterpreteerd: als beginsel van morele causaliteit met intergenerationele implicaties. Het doel is niet schuldtoewijzing, maar bewustwording en collectieve verantwoordelijkheid.

Aan de hand van drie historische casussen – de Holodomor (Oekraïne, 1932-33), de Bengaalse hongersnood (India, 1943) en de Belgische uitbuiting van Congo – wordt aangetoond hoe systemisch geweld, wanneer het niet wordt erkend of hersteld, een blijvende morele last genereert. Deze tragedies worden beschouwd als “morele catastrofes”, geen natuurrampen, die voortvloeien uit bewuste politieke en economische keuzes.

Karma functioneert in deze context als een intergenerationeel geheugen en als ethisch kompas. Het stelt dat collectieven – naties, staten, culturen – ook dragers kunnen zijn van karmische gevolgen. Wanneer onrecht wordt ontkend of vergeten, blijft het doorwerken in sociale ongelijkheid, racisme en moreel vacuüm, zowel in voormalige kolonisatoren als in de gekoloniseerde regio’s.

De tekst roept op tot ethisch herstel door erkenning, dialoog en gerechtigheid, waarbij kunst, filosofie en herinneringscultuur fungeren als motoren van morele transformatie. Karma wordt zo een uitnodiging tot handelen: niet als vergelding, maar als verantwoordelijkheid tegenover verleden én toekomst.

Genoeg te zien van Jean Pascal Salomez

Ik en Al de Anderen.

  • februari 25, 2026

KKK

  • december 31, 2023

Triptiek Doornik

  • december 8, 2023

Kortrijk / Boezinge

  • april 26, 2023

Fotografie te Zonnebeke

  • april 3, 2023

Onderweg naar overal

  • september 1, 2022

De oude Leie

  • oktober 5, 2021

Verhaal in foto’s

  • september 27, 2020

Tynecot

  • juli 22, 2020

Terug naar de bergen

  • juli 19, 2020

Sunflower

  • juni 30, 2020

De Schrijver

  • juni 18, 2020

In God we trust …

  • mei 4, 2020

Kunstkerk Bossuit

  • februari 16, 2020

De kleiputten Roeselare

  • februari 3, 2020

Spreken Vogel

  • januari 23, 2020

Zonnebeke

  • januari 22, 2020

Gent nog een keer

  • januari 1, 2020

Chaos

  • oktober 28, 2019

Wood abstraction

  • oktober 21, 2019

Nature Distortions

  • mei 19, 2019

Distortions

  • april 27, 2019

Ghost warrior

  • april 20, 2019

Beschermd: To hide

  • april 12, 2019

Maks / Donovan

  • maart 20, 2019

Angry Mother Nature

  • maart 18, 2019

Tree

  • maart 9, 2019

Vuur

  • maart 4, 2019

Ephro

  • maart 1, 2019

Flowers

  • februari 25, 2019

Masks

  • februari 21, 2019

Things

  • februari 17, 2019

Trains

  • februari 16, 2019

Architecture

  • februari 16, 2019

Gotcha

  • februari 10, 2019

Brussel

  • februari 4, 2019

Ephro Anderszins

  • januari 31, 2019

Hasselt

  • januari 19, 2019

Self!

  • januari 15, 2019

Doornik

  • januari 15, 2019

Craiova

  • januari 14, 2019

Donovan Dark ART-

  • januari 13, 2019

Evy Otherwise

  • januari 12, 2019

Gold

  • januari 9, 2019

Ero ART-

  • december 15, 2018

Ooigem

  • april 14, 2018

Ingelmunster

  • april 4, 2018

Oostrozebeke

  • april 1, 2018

Waregem

  • maart 31, 2018

Loo

  • maart 28, 2018

De Groene Meersen

  • april 25, 2017

DoMaNe Dark Art- Otherwise

  • januari 27, 2017

Dunkerque

  • februari 1, 2016

Lefrinckoucke

  • januari 1, 2016

Zuidcoote

  • december 29, 2015

Roeselare

  • oktober 1, 2015

Bray Dunes

  • maart 20, 2015

ART-Shoot

  • januari 21, 2014

kerst viert men niet alleen

  • december 25, 2013

ART- Presents

  • oktober 21, 2013

Kortrijk

  • juni 8, 2013

Vernissage Lovie

  • april 30, 2013

Vernissage Pascaris kapel

  • april 16, 2013

Elverdinge

  • maart 28, 2013

ART-SHOOT

  • maart 8, 2013

ART-PRESENTS

  • februari 22, 2013

Gent

  • februari 18, 2013

Marco

  • januari 3, 2013

Vuur

  • december 30, 2012

ART- Expo

  • november 11, 2012

ART- Shoot

  • juli 24, 2012

ART-SHOOT KIDS

  • juli 10, 2012

ART-PRESENTS

  • juni 24, 2012

ART- Presents

  • juni 12, 2012

http://www.afterall.be/

  • maart 11, 2012

Triptychon met tri / Do not

  • januari 30, 2012

De uitloper

  • december 24, 2011

ART- ATELIER

  • december 22, 2011

R.I.P Willem Van Hecke

  • december 16, 2011

R.I.P Willem Van Hecke

  • december 16, 2011

Triptychon met tri / Aqua

  • september 5, 2011

De Panne

  • augustus 20, 2011

Crack!

  • augustus 13, 2011

Zomerzicht

  • juli 19, 2011

Regenpret?

  • juli 17, 2011

Skate

  • juli 9, 2011

Deze website maakt gebruik van cookies. Door deze site te gebruiken, accepteert u het gebruik van deze cookies.  Meer info