• Jean-Pascal Salomez
• Anarchie
• Over Dictatuur
• februari 4, 2026
• 4 minutes Read

EUROPA ALS SPRINGPLANK

Europa noemt zichzelf vredesgebied, maar functioneert in werkelijkheid als logistiek verlengstuk van buitenlandse militaire macht. Luchtmachtbasissen, opslagplaatsen, spoorlijnen en datanetwerken maken van het continent geen neutrale ruimte, maar een operationeel lanceerplatform.

Wie oorlog faciliteert, participeert.

Volgens militaire doctrine en internationaal recht wordt infrastructuur die troepen, wapens of coördinatie ondersteunt automatisch een legitiem doelwit. Dat betekent dat niet alleen basissen, maar ook de omliggende samenleving risico draagt. Burgers worden zo, zonder keuze of inspraak, onderdeel van een conflict dat zij niet begonnen.

De illusie van veiligheid is psychologisch. De betrokkenheid is materieel.

Europa leeft in vrede als beleving, maar niet als structuur.

Bondgenootschap met amerika — bewust klein geschreven — blijkt geen bescherming, maar instrumentalisering. Het continent wordt gereduceerd tot opslag, doorvoer en bufferzone. Strategisch zijn we geen partners, maar bruikbare ruimte.

Dit artikel stelt daarom een eenvoudige, oncomfortabele these:

Als we springplank zijn, worden we doelwit.

Neutraliteit bestaat niet zolang we militaire infrastructuur huisvesten. Het midden is fictie. Alleen demilitarisering kan echte veiligheid opleveren.

Tegenover deze imperiale logica staat een ander mensbeeld: onderlinge afhankelijkheid, geweldloosheid en het besef dat oorlog altijd zelfbeschadiging is.

Geen vlaggen.
Geen basissen.
Geen medeplichtigheid.

Alleen leven.

• Jean-Pascal Salomez
• Anarchie
• januari 28, 2026
• 5 minutes Read

Heden ten dage: een anarchistische diagnose

Waarom ik dit schrijf

Ik schrijf dit omdat spreken voor mij nooit vrijblijvend is geweest. Spreken is een daad, schreef ik eerder, geen commentaar achteraf maar een ingreep in het heden. Wie zwijgt, laat de orde spreken. En die orde spreekt altijd in haar eigen voordeel.

Ik leef op een plek waar geschiedenis niet wordt herdacht maar doorgewerkt. Waar gehoorzaamheid ooit rationeel was, efficiënt zelfs, en precies daardoor dodelijk. Dat besef zit in mijn lichaam, niet in mijn archief. Daarom wantrouw ik systemen die zich moreel noemen en tegelijk verantwoordelijkheid verdelen tot niemand ze nog draagt.

Ik werk bewust kleinschalig. Niet uit nostalgie, maar omdat autonomie alleen bestaat waar ze niet gedelegeerd kan worden. Wie alles uitbesteedt, besteedt ook zijn geweten uit. Wat ik maak moet ik kunnen dragen, zonder instituut dat het gladstrijkt, zonder beleid dat het neutraliseert.

Ik schrijf dit als kunstenaar die weigert te sussen. Kunst is voor mij geen troostmachine maar een storingsveld. Ze moet schuren, ontregelen, vragen openen die niet op formulieren passen. Zoals ik eerder stelde: niet overtuigen, maar wakker maken.

Dit moest geschreven worden omdat comfort vandaag verdacht is. Omdat stilte te goed samenvalt met gehoorzaamheid. En omdat nee zeggen — hier, nu, zonder mandaat — misschien het meest menselijke is wat ons rest.

+ IJS verhaal

• Jean-Pascal Salomez
• Anarchie
• ART-
• januari 13, 2026
• 7 minutes Read

POLITIEK MANIFEST VAN EEN DROMER DEEL TWEE

BANK

(tegen zekerheid, groei, risicobeheer)

SCHREEUWT

OORLOG IS EEN GOED BEREKENDE RISICOPOST.

VEILIGHEID MET RENTE BESTAAT NIET.

FLUISTERT

geld haat onzekerheid

daarom leert het mensen gehoorzamen

STOTTERT

risico
wordt verplaatst

nooit
gedragen

WEIGERT LEESBAAR

neutraliteit is hier een product

STAAT

Financiële stabiliteit en menselijk leed sluiten elkaar niet uit.

GEMEENTEHUIS

(tegen procedure, legitimiteit, beleidstaal)

SCHREEUWT

ORDE IS GEEN RECHTVAARDIGHEID.

BELEID IS GEWELD MET VOETNOTEN.

FLUISTERT

regels kalmeren

tot ze iemand uitsluiten

STOTTERT

besluit
genomen

verantwoordelijkheid
verspreid

WEIGERT LEESBAAR

niemand is verkozen om te zwijgen

STAAT

Macht bestaat zolang zij wordt toegestaan.

KERK

(tegen heilig geweld, verlossingsretoriek)

SCHREEUWT

GOD HEEFT GEEN LEGER NODIG.

HEILIGHEID RECHTVAARDIGT NIETS.

FLUISTERT

stilte kan ook weigeren

bidden is geen bevel

STOTTERT

vrede
gepreekt

oorlog
gezegend

WEIGERT LEESBAAR

schuld verkoopt goed in marmer

STAAT

Zorg is sterker dan verlossing.

MUSEUM

(tegen esthetisering, afstand, neutralisering)

SCHREEUWT

OORLOG IS GEEN TENTOONSTELLING.

DIT IS GEEN OBJECT. DIT IS ONDERBREKING.

FLUISTERT

kijk langer

tot het ongemakkelijk wordt

STOTTERT

context
toegevoegd

pijn
bewaard

WEIGERT LEESBAAR

schoonheid kan verdoven

STAAT

Kunst is oefenruimte zonder slachtoffers.

• Jean-Pascal Salomez
• Anarchie
• ART-
• januari 12, 2026
• 7 minutes Read

Kunst als universele, maar niet‑eenduidige categorie

Kunst is overal, maar nooit vanzelfsprekend. Wat universeel is, is niet het kunstwerk, het instituut of het esthetische oordeel, maar het menselijk vermogen tot betekenisgeving. Elke samenleving maakt, vormt, verbeeldt en ordent ervaring. Wat verschilt, zijn de machtsstructuren die bepalen wie dat mag doen, hoe dat gebeurt en onder welke voorwaarden iets als kunst erkend wordt.

Menswetenschappelijk bekeken is kunst geen autonoom domein, maar een spanningsveld tussen symboliek, praktijk, macht en wereldvorming. Cassirer toont dat kunst behoort tot de symbolische vormen waarmee mensen hun wereld begrijpelijk maken. Ingold laat zien dat kunst in oorsprong geen representatie is, maar een belichaamde praktijk van maken-in-relatie met materie. Bourdieu ontmaskert het moderne kunstbegrip als een mechanisme van sociaal onderscheid en symbolisch kapitaal. Arendt herinnert ons eraan dat kunst bijdraagt aan een gedeelde wereld, maar haar kracht verliest zodra zij louter instrument wordt.

Vanuit deze lijnen volgt een onvermijdelijke politieke conclusie: kunst is nooit onschuldig. De hedendaagse kunstwereld functioneert als een para-statelijke orde die betekenis centraliseert, legitimeert en uitsluit. Autonomie blijkt geen vrijheid, maar een gereguleerde uitzondering.

Een anarchistische kunstpraktijk weigert die logica. Zij erkent geen soeverein — geen staat, geen markt, geen curator, geen kunstenaar als ultieme autoriteit. Betekenis ontstaat relationeel, tijdelijk en kwetsbaar. Vrijheid is hier geen recht, maar verantwoordelijkheid.

Kunst is geen universele categorie, maar een universeel probleem: telkens opnieuw de vraag wie het symbolisch vermogen mag bezitten. Kunst gebeurt waar die vraag opengehouden wordt — als weigering, als storing, als ruimte die niet laat bezetten.

• Jean-Pascal Salomez
• Anarchie
• DaDa
• december 28, 2025
• 10 minutes Read

Een Profeet in Zonnebeke

Dit is een experimenteel, dadaïstisch vormgegeven werk dat onderzoekt of religies vandaag nog bronnen van inzicht zijn, of eerder cognitieve systemen die menselijk potentieel begrenzen. Het vertrekt vanuit hedendaagse neurowetenschap en consciousness studies en confronteert religieuze overtuigingen met inzichten over predictive processing, neuroplasticiteit en non-duaal bewustzijn. De centrale these is dat het brein de werkelijkheid top-down construeert: wat men gelooft, bepaalt wat men kan waarnemen. Religies functioneren daarbij als starre *priors* die zekerheid bieden, maar ook ervaring vernauwen.

Het ontmantelt het idee van een vast, heilig zelf door onderzoek naar het Default Mode Network en toont hoe meditatie, aandacht en bewustzijnstraining dit zelfverhaal kunnen verzwakken. Intuïtie wordt herbegrepen als belichaamde, snelle kennis, niet als mystiek geloof. Psychedelisch onderzoek en contemplatieve neurowetenschap maken duidelijk dat transcendente ervaringen geen religieus monopolie zijn, maar voortkomen uit veranderbare bewustzijnstoestanden.

Literaire figuren – zoals de anti-profeet en de zwijgende neuroloog – verschijnen kort en verdwijnen volledig, zonder leer of opvolging. Alleen hun effecten blijven zichtbaar: meer twijfel, meer aandacht, minder gehoorzaamheid. Typografische stilte en ontregeling dwingen de lezer tot actieve waarneming. Het boek biedt geen nieuwe waarheid, maar nodigt uit tot volwassen verantwoordelijkheid voor het eigen bewustzijn, voorbij geloof en dogma.

• Jean-Pascal Salomez
• Anarchie
• DAGDADABOEKSKE
• december 21, 2025
• 6 minutes Read

Over dit dagboek en waarom het niet meewerkt

Dit werkstuk onderzoekt het concept menticide als een laatmoderne, structurele vorm van mentale ontwrichting binnen hedendaagse democratische samenlevingen. Menticide wordt hier niet opgevat als expliciete repressie, maar als een subtiele, genormaliseerde aantasting van mentale autonomie via procedures, redelijkheid, tijdsdruk en geïnstitutionaliseerde zorg- en bestuurspraktijken. In dagboekvorm analyseert de auteur hoe spreken, participatie en transparantie functioneren als mechanismen van internalisering, waarbij het individu geleidelijk wordt herleid tot functie, profiel of casus.

Vertrekkend vanuit persoonlijke ervaring verbindt de tekst menswetenschappelijke inzichten uit de sociale filosofie, politieke theorie en neuropsychologie. Denkers als Hannah Arendt (over overbodigheid), Joost Meerloo (menticide) en cultuurhistorische parallellen met Weimar-Duitsland worden ingezet om aan te tonen hoe vermoeidheid, versnelling en morele rationalisering democratische samenlevingen kwetsbaar maken voor innerlijke uitholling. Tegelijk wordt verwezen naar biologische en epigenetische inzichten die wijzen op een diepliggend, belichaamd geheugen waarin collectieve ervaringen worden opgeslagen.

Als tegenbeweging introduceert de auteur zwijgen, vertragen en weigeren niet als activistische tactieken, maar als existentiële hygiënemaatregelen ter bescherming van het denken. Het essay positioneert anarchie niet als chaos, maar als vertrouwen in mentale soevereiniteit. Menticide wordt zo ontmaskerd als een systeemkenmerk van zachte macht, en mentale autonomie als de fundamentele voorwaarde voor menselijke waardigheid.

• Jean-Pascal Salomez
• Anarchie
• JPS
• december 19, 2025
• 6 minutes Read

Menticide, macht en mentale autonomie

Ik zwijg, vertraag en weiger — niet uit onverschilligheid, maar als antwoord op een samenleving die autonomie langzaam opslokt. Menticide, zoals Meerloo (1956) het beschreef, is geen openlijke dwang, maar een zachte, constante herschrijving van denken via taal, procedures en morele verwachtingen. In mijn contacten met instellingen — VDAB, OCMW, RVA, zorg — merk ik hoe elke uitleg, elk antwoord en elke emotionele openheid onmiddellijk wordt geïnterpreteerd, hercodeerd en beheerd.

Zwijgen wordt mijn schild; vertragen mijn tijd; weigeren mijn grens. Het zijn geen passieve handelingen, maar performatieve, anarchistische keuzes: een kleine opstand tegen de vanzelfsprekendheid van compliance, een herovering van interpretatieve vrijheid. Taal is geen neutraal instrument; het schept realiteit en stabiliseert macht (Fairclough, 1995; Foucault, 1977). Wie alles uitlegt, verliest zichzelf.

Mijn strategieën zijn micro-acties van vrijheid: stiltes die spreken, pauzes die denken heropenen, grenzen die autonomie herstellen. Het is geen strijd tegen mensen, maar tegen het systeem dat mij reduceert tot dossier, probleem of traject.

Vrijheid begint niet bij woorden, maar bij het moment waarop ik mezelf terugneem: klein, sober, essentieel. In dat moment ligt de kracht van mijn anarchistische antwoord op institutionele controle, een subtiele rebellie die mijn geest intact houdt.

• Jean-Pascal Salomez
• Anarchie
• Wetenschap en overtuiging
• december 18, 2025
• 8 minutes Read

De wederkeer van wie niet verdween

De tekst beschrijft een mens die bewust stopt met deelnemen aan een maatschappelijk systeem dat formeel functioneert maar moreel faalt. Deze terugtrekking is geen vlucht, apathie of ziekte, maar een weloverwogen weigering om nog langer mee te werken aan structurele ontmenselijking. Het systeem eist voortdurende bewijzen van inzet, lijden en conformiteit; wie daaraan niet meedoet, wordt niet openlijk gestraft, maar onzichtbaar gemaakt via begeleiding, procedures en stilzwijgende uitsluiting.

De protagonist sterft niet, maar verandert van toestand. Dood wordt verworpen als eindpunt; in de plaats daarvan verschijnt wedergeboorte als cyclisch proces van afleggen en terugkeren. Deze transformatie heeft zowel een mythische als een lichamelijke dimensie. Het lichaam draagt pijn en beperkingen niet als defecten, maar als archief van ervaringen die niet mochten gebeuren en niet erkend werden door het systeem.

Bij zijn terugkeer is de figuur geen leider of hervormer. Zijn kracht ligt in aanwezigheid en helderheid, niet in overtuiging of geweld. Juist doordat hij voorbij de angst is, vormt hij een bedreiging voor systemen die draaien op gehoorzaamheid en zelfverloochening. De tekst stelt dat vrijheid niet begint met actie, maar met het stoppen van deelname aan de leugen. Wedergeboorte verschijnt daarbij niet als mystiek moment, maar als houding: telkens opnieuw weigeren om zichzelf te reduceren tot een dossier.

• Jean-Pascal Salomez
• Anarchie
• Wetenschap en overtuiging
• december 16, 2025
• 5 minutes Read

Zwijgen als Wapen: een noodhandleiding tegen zachte dwang en nette manipulatie

Dit artikel vertrekt vanuit de vaststelling dat manipulatie zelden openlijk of agressief is, maar zich doorgaans vermomt als redelijkheid, zorg, empathie of procedure. In dergelijke contexten wordt het individu niet frontaal aangevallen, maar subtiel verplaatst van subject naar dossier, van mens naar casus. De kernstelling luidt dat deze “zachte dwang” minstens even schadelijk is als expliciete repressie, juist omdat zij moeilijk herkenbaar is en moreel wordt gelegitimeerd.

Het artikel presenteert een anti-manipulatiekader voor noodgevallen, gebaseerd op drie principes: vroege herkenning, onmiddellijke begrenzing en actief herstel. Eerst wordt aangetoond hoe manipulatie zich aankondigt via toonwissels, emotionele appellering, tijdsdruk en normaliserende taal. Vervolgens wordt benadrukt dat zelfverklaring, nuancering en emotionele openheid in dergelijke situaties geen deugden zijn, maar risicofactoren die machtsasymmetrie versterken. Daartegenover plaatst het artikel korte, herhaalbare stopzinnen, strategisch zwijgen en het recht om interacties eenzijdig te beëindigen.

Ten slotte stelt het artikel dat zelfbescherming geen sociale tekortkoming is, maar een ethische noodzaak in systemen die structureel grenzen overschrijden. Autonomie wordt hier niet begrepen als abstract ideaal, maar als een concreet, lichamelijk en taalkundig onderhoudsproces. Zwijgen, vertragen en weigeren worden zo herwaardeerd als legitieme vormen van handelen, essentieel voor wie zichzelf niet langer wil laten herleiden tot functie, probleem of afwijking.

• Jean-Pascal Salomez
• Anarchie
• ART-
• oktober 30, 2025
• 6 minutes Read

Aha DaDa — Over Mens, Maker, Tegenkracht

In *Aha DaDa — Over Mens, Maker, Tegenkracht* verkent Jean-Pascal Salomez de mens als schepper, slachtoffer en erfgenaam van zijn eigen tijd. Vanuit Zonnebeke, tussen verleden en toekomst, rijst een stem op die weigert te zwijgen in de storm van commercie en conformiteit.

Het drieluik dat de kern vormt van de tekst schetst een cyclus van verdoving, ontwaken en herstel. In **De Dealer van Drank en Decibels** verschijnt de moderne hofnar van het kapitalisme: hij verkoopt vergetelheid in blikjes en noemt het “beleving”. De massa danst, moe en gehoorzaam, terwijl stilte langzaam sterft in de nek van het bier.

Daartegenover staat **De Herverkoper van Stilte en Schaduw**, een figuur die het verloren geweten terug op de markt brengt. Zijn waar is hard: stilte snijdt, omdat ze de mens dwingt zichzelf te horen. Wie durft te luisteren, keert terug als herboren — niet langer consument, maar geweten.

In het slotdeel, **De Erfgenaam van Geluid**, keert de toon van menselijkheid terug. Geluid wordt opnieuw trilling, geen product. De wereld luistert niet langer naar lawaai, maar naar betekenis — een wedergeboorte van verbinding, eenvoud en natuur.

Salomez schrijft als kunstenaar-filosoof van de tegenkracht: tegen vervreemding, voor hermenselijking. Zijn DaDa-manifest is geen vlucht, maar een oproep tot herontdekking — een anarchistische ode aan wat overblijft wanneer de stilte weer spreekt.

—