• Jean-Pascal Salomez
• Anarchie
• JPS
• maart 11, 2026
• 7 minutes Read

Waarom ik het huidige maatschappelijke model verwerp

Mijn verwerping van het huidige maatschappelijke model komt niet voort uit haat tegen de mens, maar juist uit vertrouwen in wat de mens kan zijn. Doorheen levenservaring, observatie en reflectie werd voor mij steeds duidelijker dat er een groeiende kloof bestaat tussen de menselijke natuur en de structuren waarin wij vandaag leven.

Het dominante systeem organiseert het bestaan rond competitie, efficiëntie en hiërarchie. Het meet menselijke waarde in productiviteit en economische prestaties. In dat model dreigt de mens een functie te worden binnen een mechanisme dat zichzelf voortdurend in stand houdt.

Toch toont het dagelijkse leven iets anders: mensen zijn in staat tot samenwerking, solidariteit en wederzijdse hulp. Dat vermogen vormt de ware basis van menselijke samenlevingen.

Mijn kritiek op het huidige systeem betekent daarom geen oproep tot chaos of vernietiging. Ze vertrekt uit de overtuiging dat samenlevingen ook anders georganiseerd kunnen worden: met meer ruimte voor autonomie, verscheidenheid en menselijke verantwoordelijkheid.

Verandering begint zelden bij grote instituties. Ze begint bij individuen die durven nadenken over de wereld waarin zij leven en die de moed hebben om niet automatisch te volgen wat als vanzelfsprekend wordt voorgesteld.

Een menselijker samenleving zal niet ontstaan door destructie, maar door mensen die opnieuw durven vertrouwen op hun eigen geest, hun eigen geweten en hun vermogen om met anderen samen te leven.

• Jean-Pascal Salomez
• JPS
• Wetenschap en overtuiging
• februari 27, 2026
• 7 minutes Read

Artist Statement betreffende Jeanne, Kletterpanne en Jules Krapuul.

Dit werk vertrekt vanuit een ervaring van morele verzadiging: woorden als rechtvaardigheid, zorg en bewustwording circuleren zo intens dat ze hun betekenis verliezen. In plaats van inzicht en verantwoordelijkheid produceren ze vooral emotionele geruststelling. Vanuit menswetenschappelijk perspectief kan dit worden begrepen als **morele inflatie**: morele taal blijft circuleren, maar verliest haar kritische koopkracht.

Het werk onderzoekt hoe structurele onmacht leidt tot affectieve mobilisatie en kuddegedrag, waarbij verontwaardiging analyse vervangt en nuance verdacht wordt. Figuren als Jeanne, Kletterpanne en Jules Krapuul functioneren niet als individuen, maar als rollen binnen dit proces: dragers, doorgevers en exploitanten van collectieve emotie.

De keuze voor satire is bewust epistemologisch. In contexten waar rationeel debat wordt afgesloten door morele consensus, kan satire vanzelfsprekendheden ontregelen en zichtbaar maken wat genormaliseerd is. Dit werk biedt geen oplossingen en claimt geen morele superioriteit; het functioneert als een kritische diagnose. Het vraagt geen instemming, maar aandacht — en verdraagt geen comfort.

• Jean-Pascal Salomez
• JPS
• februari 25, 2026
• 1 minute Read

Ik en Al de Anderen.

• Jean-Pascal Salomez
• JPS
• Wetenschap en overtuiging
• februari 24, 2026
• 9 minutes Read

Femicide als comfortproduct

Dit opiniestuk vertrekt niet vanuit morele geruststelling, maar vanuit onbehagen. Het stelt scherpe vragen bij de manier waarop femicide vandaag wordt voorgesteld: als emotioneel consumptieproduct, verpakt in docudrama’s die harten beroeren maar hoofden sluiten. De nadruk ligt op één verhaal, één perspectief, één toegelaten emotie. Complexiteit wordt vermeden, context weggesneden.

Deze tekst weigert die vereenvoudiging. Niet om geweld te vergoelijken, maar om het ernstig te nemen. Want geweld ontstaat nooit in een vacuüm. Wie preventie ernstig meent, moet durven kijken naar escalatie, ontregeling, wederzijdse destructie en maatschappelijke nalatigheid. Dat vraagt analyse, geen moreel spektakel.

Het stuk benoemt ook wat zelden gezegd wordt: mensen die opgesloten worden, verliezen vaak niet alleen hun vrijheid maar ook hun stem, hun menselijkheid en hun recht op complexiteit. Intussen circuleert verdriet in de publieke ruimte als morele munt, ingezet om anderen het zwijgen op te leggen en het geweten te sussen.

Dit is een aanklacht tegen emotiehandel, tegen het gemak van wijzen, tegen rechtvaardigheid die wordt ingeruild voor comfort. Het pleidooi is helder: echte rechtvaardigheid verdraagt meerdere waarheden tegelijk, zonder ze te reduceren. Alles minder is theater. En theater redt geen mensen.

+ Verhaal voor het slapen gaan.

• Jean-Pascal Salomez
• Anarchie
• ART-
• januari 12, 2026
• 7 minutes Read

Kunst als universele, maar niet‑eenduidige categorie

Kunst is overal, maar nooit vanzelfsprekend. Wat universeel is, is niet het kunstwerk, het instituut of het esthetische oordeel, maar het menselijk vermogen tot betekenisgeving. Elke samenleving maakt, vormt, verbeeldt en ordent ervaring. Wat verschilt, zijn de machtsstructuren die bepalen wie dat mag doen, hoe dat gebeurt en onder welke voorwaarden iets als kunst erkend wordt.

Menswetenschappelijk bekeken is kunst geen autonoom domein, maar een spanningsveld tussen symboliek, praktijk, macht en wereldvorming. Cassirer toont dat kunst behoort tot de symbolische vormen waarmee mensen hun wereld begrijpelijk maken. Ingold laat zien dat kunst in oorsprong geen representatie is, maar een belichaamde praktijk van maken-in-relatie met materie. Bourdieu ontmaskert het moderne kunstbegrip als een mechanisme van sociaal onderscheid en symbolisch kapitaal. Arendt herinnert ons eraan dat kunst bijdraagt aan een gedeelde wereld, maar haar kracht verliest zodra zij louter instrument wordt.

Vanuit deze lijnen volgt een onvermijdelijke politieke conclusie: kunst is nooit onschuldig. De hedendaagse kunstwereld functioneert als een para-statelijke orde die betekenis centraliseert, legitimeert en uitsluit. Autonomie blijkt geen vrijheid, maar een gereguleerde uitzondering.

Een anarchistische kunstpraktijk weigert die logica. Zij erkent geen soeverein — geen staat, geen markt, geen curator, geen kunstenaar als ultieme autoriteit. Betekenis ontstaat relationeel, tijdelijk en kwetsbaar. Vrijheid is hier geen recht, maar verantwoordelijkheid.

Kunst is geen universele categorie, maar een universeel probleem: telkens opnieuw de vraag wie het symbolisch vermogen mag bezitten. Kunst gebeurt waar die vraag opengehouden wordt — als weigering, als storing, als ruimte die niet laat bezetten.

• Jean-Pascal Salomez
• ART-
• JPS
• januari 3, 2026
• 5 minutes Read

De wereld is om zeep. En net nu ik zeep verkoop.

De uitspraak *“De wereld is om zeep. En net nu ik zeep verkoop”* functioneert tegelijk als grap, diagnose en kunst-politiek statement. Ze benoemt een morele en symbolische ontwrichting: instituties bestaan nog, maar hun betekenis is uitgehold. Sociologisch gezien wijst dit op anomie (Durkheim) en op de vloeibare moderniteit waarin zorg, solidariteit en zelfs verontwaardiging verhandelbaar zijn geworden (Bauman).

Zeep is daarbij geen banaal object. Antropologisch staat zeep voor reiniging, orde en normativiteit: ze zegt impliciet *zo hoort het te zijn* (Douglas). In een wereld die structureel vuil is—door ongelijkheid, instrumentalisering en onverschilligheid—lijkt zeep verkopen absurd of zelfs cynisch. Zeep redt geen planeet en lost geen systeemfalen op.

Maar kunst is geen oplossingsmachine. Kunst ontmaskert. In dadaïstische traditie wordt zeep hier een poëtisch wapen: klein, zacht en ontregelend. Het gebaar toont hoe belachelijk zorg lijkt in een rot systeem, en precies daardoor hoe noodzakelijk ze blijft. Politiek wordt dit zichtbaar handelen: traag, lokaal, relationeel, en publiek (Arendt).

De zeep is geen zuivering die het vuil wegwast, maar een aanklacht in vaste vorm. Niet om te vergeten, maar om te tonen hoe vuil het is—en dat zorg, tegen alle logica in, blijft bestaan.

+ Ambtenarenversie

• Jean-Pascal Salomez
• ART-
• DaDa
• december 31, 2025
• 5 minutes Read

Nieuwjaarsbrief – Over het einde van orde en het begin van nabijheid

Mijn DaDa Nieuwjaarsbrief is een rauwe, reflectie op de erbarmelijke staat van de wereld en het persoonlijke verzet tegen maatschappelijke vervreemding. Hij schetst een wereld vol macht, leugens, oorlog en ongelijkheid, waarin mensen gereduceerd worden tot functie, statistiek of status. Leiders, religies en systemen oefenen druk uit, zoals experimenteel onderzocht door Asch, Milgram, Bandura en Bourdieu, waardoor moraal, empathie en verantwoordelijkheid vervagen. In deze context van chaos en gehoorzaamheid benadrukt deze het belang van nabijheid en persoonlijke verbondenheid.

Centraal staat het geluk dat ik vindt in mijn gezin: Evy, Leana, Neha, Marco en Donovan. Dit geluk is geen abstract ideaal of utopie, maar een concrete, dagelijkse daad van aanwezigheid en zorg, een micro-ethiek die weerstand biedt tegen sociale anesthesie en de reductie van de mens tot een nummer of rol. Ik pleit voor kleine, radicale keuzes: aandacht waar men wegkijkt, liefde zonder illusie, grenzen stellen waar gemak regeert.

Mijn boodschap is duidelijk: grootse oplossingen of revoluties zijn niet noodzakelijk; juist leven is een vorm van verzet. In een wereld die voortdurend verdooft en manipuleert, biedt nabijheid, zorg en verbondenheid een authentiek anker voor menselijkheid, verantwoordelijkheid en geluk.

• Jean-Pascal Salomez
• Anarchie
• DAGDADABOEKSKE
• december 21, 2025
• 6 minutes Read

Over dit dagboek en waarom het niet meewerkt

Dit werkstuk onderzoekt het concept menticide als een laatmoderne, structurele vorm van mentale ontwrichting binnen hedendaagse democratische samenlevingen. Menticide wordt hier niet opgevat als expliciete repressie, maar als een subtiele, genormaliseerde aantasting van mentale autonomie via procedures, redelijkheid, tijdsdruk en geïnstitutionaliseerde zorg- en bestuurspraktijken. In dagboekvorm analyseert de auteur hoe spreken, participatie en transparantie functioneren als mechanismen van internalisering, waarbij het individu geleidelijk wordt herleid tot functie, profiel of casus.

Vertrekkend vanuit persoonlijke ervaring verbindt de tekst menswetenschappelijke inzichten uit de sociale filosofie, politieke theorie en neuropsychologie. Denkers als Hannah Arendt (over overbodigheid), Joost Meerloo (menticide) en cultuurhistorische parallellen met Weimar-Duitsland worden ingezet om aan te tonen hoe vermoeidheid, versnelling en morele rationalisering democratische samenlevingen kwetsbaar maken voor innerlijke uitholling. Tegelijk wordt verwezen naar biologische en epigenetische inzichten die wijzen op een diepliggend, belichaamd geheugen waarin collectieve ervaringen worden opgeslagen.

Als tegenbeweging introduceert de auteur zwijgen, vertragen en weigeren niet als activistische tactieken, maar als existentiële hygiënemaatregelen ter bescherming van het denken. Het essay positioneert anarchie niet als chaos, maar als vertrouwen in mentale soevereiniteit. Menticide wordt zo ontmaskerd als een systeemkenmerk van zachte macht, en mentale autonomie als de fundamentele voorwaarde voor menselijke waardigheid.

• Jean-Pascal Salomez
• Anarchie
• JPS
• december 19, 2025
• 6 minutes Read

Menticide, macht en mentale autonomie

Ik zwijg, vertraag en weiger — niet uit onverschilligheid, maar als antwoord op een samenleving die autonomie langzaam opslokt. Menticide, zoals Meerloo (1956) het beschreef, is geen openlijke dwang, maar een zachte, constante herschrijving van denken via taal, procedures en morele verwachtingen. In mijn contacten met instellingen — VDAB, OCMW, RVA, zorg — merk ik hoe elke uitleg, elk antwoord en elke emotionele openheid onmiddellijk wordt geïnterpreteerd, hercodeerd en beheerd.

Zwijgen wordt mijn schild; vertragen mijn tijd; weigeren mijn grens. Het zijn geen passieve handelingen, maar performatieve, anarchistische keuzes: een kleine opstand tegen de vanzelfsprekendheid van compliance, een herovering van interpretatieve vrijheid. Taal is geen neutraal instrument; het schept realiteit en stabiliseert macht (Fairclough, 1995; Foucault, 1977). Wie alles uitlegt, verliest zichzelf.

Mijn strategieën zijn micro-acties van vrijheid: stiltes die spreken, pauzes die denken heropenen, grenzen die autonomie herstellen. Het is geen strijd tegen mensen, maar tegen het systeem dat mij reduceert tot dossier, probleem of traject.

Vrijheid begint niet bij woorden, maar bij het moment waarop ik mezelf terugneem: klein, sober, essentieel. In dat moment ligt de kracht van mijn anarchistische antwoord op institutionele controle, een subtiele rebellie die mijn geest intact houdt.

• Jean-Pascal Salomez
• Anarchie
• ART-
• oktober 30, 2025
• 6 minutes Read

Aha DaDa — Over Mens, Maker, Tegenkracht

In *Aha DaDa — Over Mens, Maker, Tegenkracht* verkent Jean-Pascal Salomez de mens als schepper, slachtoffer en erfgenaam van zijn eigen tijd. Vanuit Zonnebeke, tussen verleden en toekomst, rijst een stem op die weigert te zwijgen in de storm van commercie en conformiteit.

Het drieluik dat de kern vormt van de tekst schetst een cyclus van verdoving, ontwaken en herstel. In **De Dealer van Drank en Decibels** verschijnt de moderne hofnar van het kapitalisme: hij verkoopt vergetelheid in blikjes en noemt het “beleving”. De massa danst, moe en gehoorzaam, terwijl stilte langzaam sterft in de nek van het bier.

Daartegenover staat **De Herverkoper van Stilte en Schaduw**, een figuur die het verloren geweten terug op de markt brengt. Zijn waar is hard: stilte snijdt, omdat ze de mens dwingt zichzelf te horen. Wie durft te luisteren, keert terug als herboren — niet langer consument, maar geweten.

In het slotdeel, **De Erfgenaam van Geluid**, keert de toon van menselijkheid terug. Geluid wordt opnieuw trilling, geen product. De wereld luistert niet langer naar lawaai, maar naar betekenis — een wedergeboorte van verbinding, eenvoud en natuur.

Salomez schrijft als kunstenaar-filosoof van de tegenkracht: tegen vervreemding, voor hermenselijking. Zijn DaDa-manifest is geen vlucht, maar een oproep tot herontdekking — een anarchistische ode aan wat overblijft wanneer de stilte weer spreekt.

—